หลักสูตรการทำขนมไทยพื้นฐาน

วิทยาลัยชุมชนนราธิวาสได้ร่วมมือกับนายสาโรจน์ ดำอินทร์ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลพร่อนในการจัดฝึกอบรมหลักสูตรการทำขนมไทยพื้นฐานให้แก่กลุ่มสตรีชุมชนบ้านพร่อน ระหว่างวันที่ 7-15 กรกฎาคม 2557 ณ วัดพระพุทธ ต.พร่อน อ.ตากใบ จ.นราธิวาส 
โดยวิทยากรผู้สอน คือ นางสารีพ๊ะ ละตากอเซ็งและนางกัลญา พงษ์พราหมณ์

หลักสูตรภาษามลายูถิ่น

ภาษามลายูถิ่น เป็นภาษาสำเนียงใดสำเนียงหนึ่งที่พูดกันในแต่ละท้องถิ่น เป็นภาษาย่อยของภาษามลายูมาตรฐาน ซึ่งเป็นภาษาทางราชการและภาษาแห่งชาตของประเทศมาเลเซีย อินโดนีเซีย และบรูไน
ภาษามลายูถิ่นภาคใต้ของประเทศไทย เป็นภาษามลายูถิ่นที่พูดกันในท้องถิ่นต่างๆในบริเวณจังหวัดทางภาคใต้ของประเทศไทย ไม่จำกัดว่าเป็นจังหวัดใด โดยมากจะพูดกันในื้องถิ่นบริเวณจังหวัดชายแดนภาคใต้ เช่น ปัตตานี ยะลา นราธิวาส สตูลและในจังหวัดสงขลาบางอำเภอ แต่จะพูดมากที่สุดในจังหวัดนราธิวาส ปัตตานี และยะลา

หน่วยเฉพาะกิจนาวิกโยธิน กองทัพเรือ ค่ายจุฬาภรณ์ บ้านทอน ต.โคกเคียน อ.เมือง จ.นราธิวาสได้ขอความอนุเคราะห์วิทยาลัยชุมชนนราธิวาสในการจัดฝึกอบรมหลักสูตรภาษามลายูถิ่นให้แก่หน่วยกำลังพลหน่วยเฉพาะกิจนาวิกโยธิน กองทัพเรือ ณ สโมสรร่มเกล้า ค่ายจุฬาภรณ์ บ้านทอน ต.โคกเคียน อ.เมือง จ.นราธิวาส ระหว่างวันที่ 19-23 พฤษภาคม 2557 โดยวิทยากรผู้สอน คือ นางเจะบีเดาะ อาบูบากา

หลักสูตรการจักสานผลิตภัณฑ์จากกระจูด

กระจูดเป็นพันธุ์ไม้จำพวกกก (Sedge) ชนิดหนึ่งในตระกูล Cyperaccae ซึ่งมีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Lepironia Articalata ขึ้นอยู่ตามชายหนองบึง ในบริเวณมีน้ำขัง และดินโคลนริมทะเล โดยเฉพาะทางภาคใต้ของไทย ลักษณะ ลำต้นกลมกลวงเป็นปล้อง มีข้อ ภายในลักษณะเป็นเยื่อบาง เส้นผ่าศูนย์กลางของ ลำต้นโดยเฉลี่ยประมาณ 1/8-4/16 นิ้ว หรือขนาดราวแท่งดินสอดำ มีความสูง ประมาณ 1.00-3.00 เมตร ไม่มีใช ดอกออกเป็นกระจุกข้างลำต้น การปลูกต้นกระจูด มักจะใช้หัวสำหรับปลูก ชาวบ้านนิยมปลูกต้นกระจูดเอาไว้ใช้สานเสื่อภายในครอบครัวและขายเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัว เรียกว่า "เสื่อจูด" หรือ "เสื่อกระจูด

การฟอกย้อมสีกระจูด ชาวบ้านที่มีอาชีพทางการสานเสื่อกระจูดนิยมนำกระจูดไปสานเสื่อชนิดไม่มีลาย สำหรับชนิดมีลายโดยนำกระจูดไปย้อมสีแบบพื้นบ้าน โดยนำกระจูดไปตำให้แบนเรียบแล้วล้างโคลนที่ติดอยู่ตามผิวนอกออก ต่อจากนั้นนำไปฟอกขาวแล้วนำไปย้อมสีโดยนำไปแช่ในถังสีที่กำลังเดือด จะได้สีตามต้องการ

วิธีการสานเสื่อกระจูด นิยมสานลวดลายมาตรฐาน คือ ลายขัดสองหรือลาย ขัดสาม นอกจากนั้นมีการพัฒนาดัดแปลงลวดลายการสานต่อไปอีก เช่น ลายลูกแก้ว ลายดาวล้อมเดือน ลายดอกจันทน์ ลายแก้วต่อดอก ลายโดม ลายแก้วเนื่อง ลายก้านต่อดอก เป็นต้น ปริมาณวัตถุดิบคือกระจูดมัดหนึ่ง ๆ ที่ตัดปลายแล้วจะจำหน่าย 10 มัด ราคา 70-120 บาท ราคาเสื่อกระจูดขึ้นอยู่กับขนาดและลวดลายของเสื่อ และฝีมือการสาน โดยปกติจะสานเสื่อกระจูด 2 ขนาดคือ ขนาดเล็ก ความกว้าง ความยาวประมาณ 0.70×1.50 เมตร ต่อผืน ขนาดใหญ่ ความกว้าง ความยาวประมาณ 1.20×2.50 เมตรต่อผืน

การสานเสื่อกระจูด นิยมสานกันมากแถวบ้านทอน ตำบลโคกเคียน อำเภอเมืองนราธิวาส นอกจากจะนำกระจูดมาสานเป็นเสื่อแล้ว ยังนำมาใช้ทำใบเรือ ทำเชือกผูกมัด ทำกระสอบ หรือเครื่องหุ้มวัตถุต่าง ๆ ที่เรียกว่า Bales และสานเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ มากมาย

กระบวนการผลิต

1.วัตถุดิบและส่วนประกอบ
1. กระจูด วัตถุดิบหลัก                                   2. เครื่องรีดกระจูด ใช้รีดกระจูดให้แบน
3. สีย้อมกก ใช้ย้อมกระจูด                             4. เตาถ่าน ใช้ก่อไฟสำหรับต้มน้ำย้อมสีกระจูด
5. ปี๊บ ใช้สำหรับต้มน้ำย้อมสีกระจูด                  6. น้ำ ใช้สำหรับต้มย้อมสี , ใช้ล้างกระจูด
7. ลวดเส้นใหญ่ ใช้ทำราวสำหรับมัดกระจูด         8. ไม้ค้น ใช้สำหรับคน / กดกระจูดเวลาต้มย้อมสี
9. ไม้ยก ใช้สำหรับยกกระจูดออกจากปี๊บเมื่อต้มย้อมสีเสร็จเพื่อนำไปล้าง/ ตาก
10. ยางวงใหญ่ ใช้สำหรับมัดกระจูดเป็นมัดๆ       11. สายวัด ใช้วัดขนาดของเส้นกระจูด
12. กรรไกร มีด ใช้ตัดกระจูด                           13. โฟม ใช้ทำหุ่นเป็นทรงกระเป๋ากระจูด
14. กระดาษชาร์ท ใช้ทำแบบผลิตภัณฑ์กระจูด     15. กระดาษกาว ใช้ในการติดแบบ
16. กาวลาเท๊กซ์ ใช้ในการติดผลิตภัณฑ์กระจูด   
17. ใบมีดโกน ใช้ในการตัดเส้นกระจูดเพื่อเก็บรายละเอียดชิ้นงาน
18. เอ็น ใช้สำหรับเย็บกระเป๋ากระจูด
19. เข็ม เข็มหมุด / จักร ใช้สำหรับการเย็บการการยึดแบบผลิตภัณฑ์กระจูด
20. กระดุม / ผ้า / เชือก ใช้เป็นอุปกรณ์ตกแต่งผลิตภัณฑ์กระจูด
21. รองเท้าบู๊ท ใช้สวมใส่เวลาลงไปตัดกระจูด    22. รถเข็น ใช้เข็นกระจูด
23. ไม้ ใช้ทำราวตากกระจูด


2.ขั้นตอนการผลิต
1. ตัดต้นกระจูด
2. นำกระจูดหมักโคลน
3. นำกระจูดที่หมักโคลนแล้วตากแดดให้แห้งเก็บไว้ 2 คืน
4. นำกระจูดออกตากแดดอีกรอบ
5. มัดกระจูดที่ตากแดดแห้งแล้วเป็นมัดๆใหญ่พอประมาณ
6. นำกระจูดเข้าเครื่องรีดทีละมัด (รีดเพื่อเตรียมย้อมสี )
7. นำกระจูดที่รีดแล้ว มาแบ่งเป็นมัดเล็ก ๆ โดย1 มัดใหญ่แบ่งเป็น 4 มัดย่อย
8. ต้มน้ำในปี๊บให้เดือดด้วยเตาถ่านแล้วใส่สีย้อมกกลงในปี๊บตามสีที่ต้องการ ปี๊บละสี สีละ ครึ่งช้อนโต๊ะต่อกระจูด 4มัดย่อยที่แบ่งไว้แล้ว
9. ใส่กระจูดลงในน้ำต้มสีที่กำลังเดือดแล้วใช้ไม้กดกระจูดให้จมในน้ำสีให้มิดทั้งมัด
10. ใช้ไม้พลิกกระจูดกลับไปกลับมาประมาณ2 นาที เพื่อให้สีซึมเข้ากระจูด
11. ใช้ไม้ตัก(ช้อน) กระจูดขึ้นจากปี๊บแล้วนำไปแขวนที่ราวที่เตรียมไว้ (ราวไม้)

สำหรับการจัดฝึกอบรมหลักสูตรการจักสานผลิตภัณฑ์จากกระจูด ได้จัดฝึกอบรมให้แก่ชาวบ้านในชุมชนตำบลโคกเคียน  ณ บ้านทอนอามาน โดยวิทยากร ชื่อ นางรอฮานี  บินเจะเลาะ  โดยฝึกอบรมระหว่างวันที่4-12 มิถุนายน 2557

หลักสูตรการพับผ้าขันหมากมุสลิม

การพับผ้าขันหมากมุสลิม จัดได้ว่าเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวไทยมุสลิม เป็นการนำวัสดุมาทำเป็นชิ้นงานสำหรับการจัดขันหมากในงานพิธีแต่งงาน เป็นที่นิยมมากสำหรับชาวไทยมุสลิม5จังหวัดชายแดนภาคใต้ เป็นลักษณะศิลปประดิษฐ์ การสรรสร้างผลงานที่มีโดดเด่น และความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว วัสดุที่มีการประดิษฐ์เสร็จสิ้นแล้วจะนำใส่พานขันหมากและวางไว้ข้างๆบัลลังค์แต่งงานของ
คู่บ่าว-สาว เพื่อให้แขกที่มาในงานพิธีแต่งงานได้มีการยลโฉมขันหมากที่ฝ่ายคู่บ่าวสาวมีความตั้งใจให้ไว้ซึ่งกันและกัน

ประเพณีการแต่่งงาน
ประเพณีการแต่งงานของศาสนาอิสลามมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวจะมีการแลกเปลี่ยนสิ่งของจากคู่บ่าวสาวเช่น ผ้าละหมาด ผ้าขนหนู ผ้าตัดชุด เตียงนอน ตกแต่งให้สวยงามและทันสมัยในอดีตจะไม่มีพิธีกรรมในการตกแต่งมากนัก แต่ปัจจุบันนี้จะนิยมของในพิธีมงคลสมรส (นิกะห์)ดังนั้นเราน่าจะมีการสืบทอดวัฒนธรรมและรักษาประเพณีของชาวไทยที่นับถือศาสนาอิสลามให้คนรุ่นหลังได้ศักษาเรียนรู้ต่อไป

ตัวอย่างวิธีการทำพับผ้าสะยาเดาะเป็นเตียงนอนเครื่องขันหมาก
วัสดุที่ใช้(ประเภทผ้าทำจากฝ้าย ไหม เส้นทอง เส้นเงิน เป็นต้น)
1 สะยาเดาะ หรือผ้าปูละหมาด
2 โฟม
3 กระดาษแข็ง
4 ด้าย เข็ม เข็มหมุด
5สายรุ้ง ริบบิ้น
6 มีดคัดเตอร์
7 สายรัด
วิธีทำ (ใช้วิธีทอ ถักหรือพิมพ์ เป็นต้น บอกกรรมวิธีและขั้นตอนต่าง ๆ อย่างละเอียด เครื่องมือที่ใช้ เทคนิควิธีการ)
1 พับผ้าตามแนวยาวกว้าง ซ.ม.ยาว 42 ซ.ม.
2 ตัดโฟมกว้าง 25 ซ.ม ยาว41 ซ.ม วางโฟมบนผ้าให้ได้ขนาดเท่ากันแล้วเย็บ
3 จัดโฟมให้อยู่ระหว่างกลาง ดึงผ้าให้แน่นพับผ้าข้างล่างเหลือชายผ้านิดหน่อยแล้วเย็บให้ติดทั้งบนและล่าง
4 ให้ตัดกระดาษแข็งแรงเท่ากับ (สะยาเดาะ) พัยผ้าขึ้นและใช้กระดาษแข็งสอดเข้ากันข้างที่เย็บเข้าข้างและเย็บให้ทะลุข้างหลังให้ห่างกัน
5 ตกแต่งด้ายสายรุ้ง ดอกริบบิ้นตามใจชอบ

หลักสูตรการจักสานฝาชีแฟนซี

หลักสูตรการจักสานฝาชีแฟนซี เป็นหลักสูตรที่เพิ่มมูลค่าของฝาชีอาหารทั่วไป โดยการใช้ริ้บบิ้นหลายๆสี มาถักสานให้เป็นรูปแบบ ลวดลายที่สวยงาม  ทำให้มันดูโดดเด่น ที่สำคัญเมื่ออยู่บนโต๊ะอาหารแล้วให้ความรู้สึกอยากรับประทาน  หลักสูตรฝาชีดังกล่าวเป็นหลักสูตรที่มีการจัดการฝึกอบรมมากที่สุด จำนวนถึง 9 กลุ่ม เนื่องจากเป็นหลักสูตรใหม่ เด่น และสามารถสร้างรายได้ให้กับผู้ฝึกอบรมมากที่สุด

สถานที่จัดฝึกอบรม   ประกอบด้วย ที่ทำการกลุ่มสตรีบ้านดูกู อ.บาเจาะ จ.นราธิวาส

บ้านกูแบสาลอ เลขที่38/1 ม.4 ต.กะลุวอ เมืองนราธิวาส

ลานอเนกประสงค์มัสยิดดารุลเตาฮีดายะห์ ต.ลุโบะบายะ อ.ยี่งอ นราธิวาส

ที่ทำการศูนย์ศิลปาชีพบ้านทอน ต.โคกเคียน อ.เมือง จ.นราธิวาส

โรงเรียนตาดีกาดารุลฟาละห์  ต.ยี่งอ จ.นราธิวาส

ม.6 บ้านโคกศิลา เลขที่ 35/2 ต.กะลุวอ อ.เมือง จ.นราธิวาส

ห้องประชุมเทศบาลตำบลมะรือโบตก อ.ระงะ จ.นราธิวาส

ลานอเนกประสงค์มัสยิดกาบุ๊ อ.ยี่งอ จ.นราธิวาส

โรงเรียนตาดีกาตือลาฆอมือดัน ต.โคกเคียน อ.เมือง จ.นราธิวาส

หลักสูตรการทำพวงกุญแจจากเปลือกลูกยางพารา

วิทยาลัยชุมชนได้จัดฝึกอบรมหลักสูตรการทำพวงกุญแจจากเปลือกลูกยางพารา  โดยวิทยากร ชื่อ
นางยามีละห์ แซ  สถานที่ฝึกอบรม บ้านวิทยากร87/2 บ้านโต๊ะเป๊าะฆะ ต.ตันหยงมัส อ.ระแงะ จ.นราธิวาส

จัดประชุมโครงการพัฒนาศักยภาพครูผู้สอน

วิทยาลัยชุมชนนราธิวาสได้จัดประชุมวิทยากรฝึกอบรม เพื่อให้วิทยากรมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องการทำแผนการสอน  การปฏิบัติงานของวิทยาลัยชุมชน  และนิเทศติดตามการฝึกอบรมของวิทยาลัยชุมชน โดยมีนายไสว ชินพงษ์   ผู้อำนวยการวิทยาลัยชุมชนนราธิวาสเป็นประธานในการจัดประชุม  โดยการจัดประชุมในครั้งนี้ได้เชิญวิทยากร ทั้งหน่วยจัดการศึกษาเมืองนราธิวาส หน่วยจัดการศึกษาอำเภอรือเสาะ และหน่วยจัดการศึกษาอำเภอสุไหงโก-ลก เข้าร่วม จำนวน 40 คน